Tapete su počele da se koriste još u vreme renesanse. Plemstvo je stavljalo skupocene tapiserije na svoje zidove iz praktičnih i dekorativnih razloga. Manje imućno stanovništvo koristilo je tapete kako bi oplemenilo svoj životni prostor. Tapete su bile jeftina imitacija tapiserija. Vremenom se njihov izgled menjao, izlazile su i ulazile u modu, dok su danas postale više od materijala kojim prekrivamo naše zidove. Postale su umetnička dela.
Touch Me tapete
Zane Berzina je umetnica iz Letonije koja je dizajnirala Dodirni me tapete. Papir od kojeg su sačinjene impregniran je thermochromic pigmentom koji reaguje na toplotu tela i menja boju. Kada biste dodirnuli ove neobične tapete, na njima biste ugledali otisak vaše ruke, ali drugačije boje od prvobitne. Dodirni me tapete omogućavaju da sami stvarate šare na zidu. Ako vam se ne svidi vaše malo umetničko delo, uvek možete da sačekate nekoliko minuta. Tapete će odregovati na sobnu temperaturu i vratiće se u svoju osnovnu boju.
Ideja za Dodirni me tapete potiče od interesovanja dizajnerke za fenomen ljudske kože – kože kao organa, kao senzora ili medijuma u neverbalnoj komunikaciji. Dodirivanjem zida mi utičemo na njega. Menjamo ga. Umetnica je želela da stvori drugačiji odnos između čoveka i enterijera u kojem živi. Pokušala je da prida podjednak značaj tehnologije, koja svakim danom sve više napreduje, i ljudskog tela. Zane Berzina stvara tapete koje predstavljaju spoj dizajna, nauke i bilogije. Ona svojim radom smanjuje jaz izmedju umetnosti i tehnologije.
Nadrealne tapete
Dizajnerski studio Tom Hankea iz Nemačke izrađuje tapete po sasvim drugačijem principu. Njihov kreativni rad počinje tek onda kada dobiju informacije o rasporedu vrata, prozora, prekidača i slika u stanu klijenta. Originalnost ovih tapeta se ogleda u čudnim šarama koje dizajneri stvaraju oko ovih arhitektonskih detalja. Pravilni patern koji krasi celu sobu se deformiše oko okvira vrata, lampi i ramova za slike, kao da na njega utiče neka nepoznata sila. Linije se izvijaju i razvlače i stvaraju bizarnu šaru. Tapete, osim što su neobičnog izgleda, otporne su na plamen i propuštaju paru.
Tapete koje svetle u mraku
Jonas Samson je na nov i jedinstven način integrisao osvetljenje u zidove. Ako isključite svetlo, tapete će zasijati i svetlost će obasjati sobu. Kada ga ponovo uključite, zidovi će izgledati jednostavno i uobičajno. U pitanju su tapete koje emituju svetlost i stvaraju različite maštovite forme. Mladi danski dizajner želeo je da stvori dekorativne panele kojima će osvetliti enterijer, dati mu posebnu atmosferu i obogatiti ga. Oni stoje ispred postojećih zidova i mogu da budu različitih dimenzija. Predviđeni su za različite prostore, restorane, hotele, stambene objekte i aerodrome.
Tapete koje reaguju na zvuk
Loop.Ph je dizajnerski studio iz Londona koji se bavi istraživanjima na polju nauke i dizajna, stvarajući tekstil koji reaguje na prirodnu okolinu. U ovom slučaju, to su tapete, tradicionalnog izgleda, koje počinju da svetle pod uticajem zvuka. Što je u prostoriji bučnije, one će jače sijati. Dekorativni materijali više nemaju ulogu da samo ukrašavaju prostor u kojem provodimo vreme. Oni počinju da komuniciraju sa ljudima, da reaguju na njih, pri tom stvarajući nov i maštovit svet na zidovima.
Trodimenzionalne tapete
Tapete su počele da osvajaju prostor. Trodimenzionalne tapete nastaju povezivanjem većeg broja istovetnih papirnih pločica. Njihovna reljefna površina može biti u vidu različitih vrsta šara - horizontalnih, vertikalnih, talasastih. Posebnim načinom spajanja jedinica koje čine ove tapete, njihovim rotiranjem, nastaju različiti paterni i na taj način se pruža mogućnost svakoj osobi da bude umetnik i da dizajnira izgled sopstvenih zidova. Ove neobične tapete stvorene su od recikliranog papira. Jedna od njihovih glavnih prednosti u odnosu na obične tapete je da u većoj meri utiču na smanjenje akustične refleksije. Dizajneri koji ih kreiraju redefinišu pitanja zašto, kako i od čega se prave tapete, dajući podjednako na značaju i starim zanatima i naučnim i tehnološkim dostignućima.
tekst: Una Ćirić, istoričar umetnosti
foto: AMBIJENTI arhiva
izvor: AMBIJENTI 41
